Samenlevingscontract nodig voor hoge vrijstellingen en laag belastingtarief

Om als samenwoner na overlijden van de partner gebruik te kunnen maken van een hoge vrijstelling en een laag belastingtarief, stelt de Successiewet een notarieel samenlevingscontract met wederzijdse zorgplicht verplicht. Voor samenwoners die op 1 januari 2010 nog niet aan die voorwaarden voldeden, gold een overgangsregeling. Die overgangsregeling houdt op 1 januari 2012 op te bestaan!


De Successiewet is de wet die bepaalt dat en hoeveel belasting er betaald moet worden als iemand een erfenis of schenking krijgt. Vroeger was het zo dat die Successiewet samenwoners gelijk behandelde als getrouwden, als zij 5 jaar samenwoonden. Tegenwoordig moeten samenwoners aan meer voorwaarden voldoen. U moet in fiscale zin als 'partner' worden beschouwd en dat is pas het geval als:

  1. er bij het overlijden van één van de samenwoners een notariële akte is waarin de verzorgingsverplichting is vastgesteld. Er moet dus een notarieel samenlevingscontract zijn!
  2. die akte minimaal zes maanden voor het overlijden is opgemaakt;
  3. de samenwoners ten minste zes maanden op hetzelfde adres wonen;
  4. beide personen meerderjarig zijn.

U heeft tot 1 januari de tijd

Samenwoners hebben tot 1 januari 2012 de tijd gekregen om aan de wettelijke voorwaarden te voldoen. Die datum komt nu echt snel dichterbij. Regelt u voor 1 januari nog het samenlevingscontract, dan wordt u geacht aan de voorwaarden te voldoen.

Sluit u het contract af na 1 januari, dan zal deze bij overlijden ten minste zes maanden oud moeten zijn om van de gunstige tarieven gebruik te kunnen maken. En heeft u bij overlijden nog steeds helemaal geen samenlevingscontract, dan bepaalt de Successiewet nog steeds dat u tot het tijdstip van het overlijden gedurende een onafgebroken periode van ten minste vijf jaren moet zijn ingeschreven op hetzelfde woonadres bij de gemeente.

Een cijfervoorbeeld toont nog maar eens hoe belangrijk het samenlevingscontract is. Als één van de samenwonende partners komt te overlijden en zijn vermogen is € 100.000, dan erft de andere partner dat vermogen. Wanneer deze partners aan genoemde voorwaarden voldoen, is helemaal geen successierecht verschuldigd. Wordt niet aan die voorwaarden voldaan (bijvoorbeeld omdat ze geen samenlevingscontract hebben en nog geen 5 jaren samenwonen), dan moet de langstlevende ongeveer €29.400 aan belasting betalen (en hoe hoger het vermogen dat wordt nagelaten, hoe meer belasting er betaald moet worden). Een hard gelag voor de langstlevende, dat met een eenvoudig samenlevingscontract voorkomen had kunnen worden.

Het mag duidelijk zijn: met een samenlevingscontract kunt u mogelijk vele duizenden euro's aan erfbelasting besparen. Een samenlevingscontract kost slechts een fractie daarvan, de rekensom is snel gemaakt; snel een afspraak maken dus!

Tot slot: Hebt u al een samenlevingsovereenkomst of bijvoorbeeld een testament? Het is altijd verstandig deze en andere notariële documenten eens in de vier à vijf jaar grondig door te (laten) lichten.

Wilt u meer weten over het juridische en fiscale verband tussen samenwonen en erven? Bel ons of klik op de link onder dit artikel en wij nemen zo spoedig mogelijk contact met u op.