Toets verzorgingsniveau onterfde echtgenoot voor recht op vruchtgebruik

De mate waarin een onterfde echtgenoot een beroep kan doen op verzorgingsvruchtgebruik hangt af van de vraag in hoeverre de verzorging van de onterfde echtgenoot is gewaarborgd. Het antwoord daarop bepaalt in hoeverre de kinderen/erfgenamen verplicht zijn om ten behoeve van de onterfde echtgenoot een vruchtgebruik op goederen van de nalatenschap te vestigen.


De wet schrijft voor welke aspecten een rol spelen bij de vaststelling van de mate waarin de verzorging van de onterfde echtgenoot is gewaarborgd:

  1. de leeftijd van de onterfde echtgenoot;
  2. de samenstelling van zijn of haar huishouding (bijvoorbeeld alleenstaand);
  3. de mogelijkheden om zelf in zijn of haar verzorging te voorzien;
  4. de vraag of in de gegeven omstandigheden het verzorgingsniveau voor de onterfde echtgenoot passend is. Daarbij wordt ook gelet op het gezinsinkomen tijdens het huwelijk, op de duur van de samenleving en op in redelijkheid te verwachten ontwikkelingen.

Als er bijvoorbeeld sprake was van een niet ontbonden huwelijk terwijl beide partners al langere tijd niet meer samenwoonden zal de rechter in voorkomende gevallen ook kijken naar de intensiteit van het onderlinge contact na verbreking van de samenwoning.

Ook is van belang of de onterfde echtgenoot in die periode wel had kunnen werken, maar dat bewust niet heeft gedaan. En of hij of zij bewust wel of geen pensioenvoorziening voor zichzelf heeft opgebouwd terwijl hij/zij daarvoor wel de middelen had.

Tot slot is ook nog van belang of de onterfde echtgenoot gedurende de periode na samenwoning in financieel opzicht goed is verzorgd door zijn/haar partner en of zijn/haar uitgavenpatroon hierop had afgestemd.

Worden al deze aspecten in het nadeel van de onterfde echtgenoot uitgelegd, dan zal de rechter een verzorgingsvruchtgebruik op bijstandsniveau een passende voorziening vinden, mogelijk met een termijn waarin het uitgavenpatroon kan worden aangepast aan de nieuwe situatie. In dat geval moeten de erfgenamen meewerken aan de vestiging van een vruchtgebruik op alle goederen van de nalatenschap gedurende een bepaalde termijn dan wel zodra een bepaald bedrag is uitgekeerd.

Wilt u meer weten over vruchtgebruik in het algemeen of verzorgingsvruchtgebruik in het bijzonder? Bel ons of klik op de link onder het kopje “Meer informatie” en wij nemen zo spoedig mogelijk contact met u op.