Nietigheid naar datum koopovereenkomst bij voorkeursrecht gemeente

Het is niet ongebruikelijk dat de gemeente een voorkeursrecht heeft op percelen grond waarop zij mogelijk in de toekomst bouwprojecten wil realiseren. Zeker in de huidige recessieperiode is het ook niet ongebruikelijk dat een gemeente de aanwijzing van een perceel als voorkeursgebied vervallen verklaart. Soms leidt dat tot juridische twistpunten.


Een koopovereenkomst met betrekking tot percelen agrarische grond wordt vrijwel altijd ingeschreven in de openbare registers van het Kadaster. Daarbij is ook gebruik dat de overeenkomst bepaalt dat de overeenkomst van rechtswege eindigt indien zes maanden na de inschrijving de leveringsakte niet in de openbare registers is ingeschreven. De levering van de percelen heeft dan niet plaatsgevonden.

Er heeft zich een situatie voorgedaan waarin ten tijde van de totstandkoming van de koopovereenkomst een WVG-voorkeursrecht van de gemeente op de percelen rustte. De verkoper verzocht de gemeente tot vervallenverklaring van het voorkeursrecht. De gemeente kan in die situatie het voorkeursrecht pas na datum koopovereenkomst vervallen verklaren. Dat zou een reden kunnen zijn om de koopovereenkomst nietig te verklaren.

De Hoge Raad sluit aan bij de wet, waarin wordt bepaald dat een gemeente de nietigheid kan inroepen van rechtshandelingen die zijn verricht met de kennelijke strekking afbreuk te doen aan haar wettelijk geregelde voorkeurspositie. Bij de beoordeling van de mogelijke nietigheid van de desbetreffende rechtshandeling komt het aan op de stand van zaken – waaronder de voorkeurspositie van de gemeente – ten tijde van het verrichten van die rechtshandeling.

Het doet er dan niet meer toe dat de gemeente inmiddels – maar na de datum koopovereenkomst – de voorkeurspositie vervallen heeft verklaard

Wilt u meer weten over hoe om te gaan met een voorkeursrecht van de gemeente op een persceel? Bel ons of klik op de link “Meer informatie” op onze homepage en wij nemen zo spoedig mogelijk contact met u op.