Grotere vrijstelling erf- en schenkbelasting over ondernemingsvermogen is geoorloofd

Ondanks de conclusie van de Advocaat-Generaal van de Hoge Raad dat de bedrijfsopvolgingsregeling (BOR) in strijd is met het gelijkheidsbeginsel en het discriminatieverbod, heeft de Hoge Raad besloten dat onderscheid van wettelijke vrijstellingen van erf- of schenkbelasting bij bedrijfsopvolging fors hoger mag zijn dan voor schenkingen en erfenissen van niet bedrijfsvermogen. Een schenking van ondernemings­vermogen – om het bedrijf te kunnen voortzetten – met een waarde tot (afgerond) één miljoen euro blijft volledig vrijgesteld van erf- en schenkbelasting. Voor niet-bedrijfsvoortzetters blijft de vrijstellingsgrens daar flink onder.


Als de Hoge Raad de mening van de Advocaat-Generaal had gevolgd, dan zou aan de verkrijgers van niet-ondernemingsvermogen die een (massaal) bezwaarprocedure hierover hebben aangespannen, dezelfde vrijstelling hebben moeten worden verleend als aan degene die ondernemingsvermogen geschonken hebben gekregen of geërfd hebben. Dat gaat dus niet gebeuren.

De Hoge Raad vindt dat de wetgever onderscheid mag maken tussen het belasten van ondernemingsvermogen en het belasten van niet-ondernemingsvermogen. De bedrijfsopvolgingsregeling (BOR) is onder meer in het leven geroepen om er voor te zorgen dat de continuïteit van bedrijven niet in gevaar zou komen bij bedrijfsopvolging in familiebedrijven. De continuïteit van de onderneming levert immers een bijdrage aan behoud en groei van werkgelegenheid en ook het ondernemerschap wordt er mee gestimuleerd.

Dat zijn volgens de Hoge Raad gerechtvaardigde doelstellingen. Het internationale gelijkheidsbeginsel verbiedt namelijk niet iedere ongelijke behandeling van gelijke gevallen. Uitsluitend in gevallen waarin het een ongelijke behandeling betreft waarvoor een redelijke en objectieve rechtvaardiging ontbreekt, waarin het onderscheid geen gerechtvaardigde doelstelling heeft of indien er geen redelijke verhouding is tussen de maatregel zelf en het beoogde doel is onderscheid niet toegestaan.

De Belastingdienst heeft met deze uitspraak in de hand inmiddels bij collectieve uitspraak de als massaal bezwaar aangewezen procedures afgewezen. Als u het daar toch niet mee eens bent, dan kunt u bij de inspecteur in uw eigen belastingregio een individuele uitspraak op uw bezwaar aanvragen. Daarna kunt u nog beroep instellen bij de Rechtbank. Dit kan van belang zijn voor het geval de kwestie uiteindelijk wordt voorgelegd aan het Europese Hof voor de Rechten van de Mens

Wilt u meer weten over schenken en erven en de belasting daarover? Bel ons voor het maken van een afspraak.