Bevoordelen ondernemer bij vrijstelling schenk- en erfbelasting mag

Eind vorig jaar ontstond na een uitspraak van de rechtbank in Breda commotie over de vraag of vrijstelling van schenk- en erfbelasting voor ondernemingsvermogen ook moet gelden voor privévermogen. Dat leverde bij de Belastingdienst een recordaantal bezwaarschriften van particulieren op, die ook de ondernemersvoordelen wilden genieten. De Belastingdienst heeft beroep aangetekend tegen de beslissing van de Bredase rechter. Het gerechtshof ‘s-Hertogenbosch heeft in dat beroep de Belastingdienst gelijk gegeven.


Het verschil in behandeling van ondernemings- en privévermogen in nalatenschappen is in de loop der jaren toegenomen. Voor bedrijfsopvolgers geldt de bedrijfsopvolgingsregeling, waarin is vastgelegd dat zij minder of helemaal geen erfbelasting hoeven te betalen over het verkregen ondernemingsvermogen. Is het nagelaten ondernemingsvermogen € 1.000.000 of minder, dan is geen erfbelasting verschuldigd, daarboven geldt een tarief van 17%.

In de Successiewet (1956) staat dat over een erfenis erfbelasting betaald moet worden. In de wet wordt onderscheid gemaakt tussen privévermogen en ondernemingsvermogen. Bij privévermogen betaalt u als erfgenaam het volle pond. Is er sprake van ondernemingsvermogen en bent u als erfgenaam bedrijfsopvolger, dan geldt een vrijstelling. Sinds 2010 bedraagt de vrijstelling 100 % als het ondernemingsvermogen waarop de erfenis betrekking heeft niet hoger is dan € 1000.000. De achterliggende gedachte is dat daarmee wordt voorkomen dat een bedrijf moet stoppen of verkocht moet worden vanwege de te betalen erfbelasting.

De rechtbank Breda vond dat er ook voor particulieren vergelijkbare gevolgen zouden kunnen ontstaat, bijvoorbeeld het verkopen van een huis om de erfbelasting te betalen. Daarom zou ook de particulier die vrijstelling van 100% moeten krijgen.

Het Hof beoordeelt dat anders. De bedoeling van de ondernemersvrijstelling is het waarborgen van de continuïteit van ondernemingen, ook al is er helemaal geen sprake van betalingsproblemen bij die onderneming. Vanwege dat continuïteitsdoel mag bij de vrijstelling van erfbelasting onderscheid gemaakt worden tussen ondernemers en particulieren. Er is geen sprake van discriminatie.

Wilt u meer weten over erven en schenken in het algemeen en erf- en schenkbelasting in het bijzonder? Neem contact met ons op, wij geven u graag inzicht in de mogelijkheden en de te behalen voordelen.